Taurin
Taurin, kedi ve köpeklerin sağlığında önemli görevleri bulunan sülfür içeren bir aminoasit türevidir. Kalp, retina, sinir sistemi ve safra asidi metabolizması başta olmak üzere vücuttaki pek çok fizyolojik süreçte rol oynar.
Ancak taurinin beslenmedeki önemi kediler ve köpekler arasında belirgin şekilde farklıdır.
Taurin Kediler İçin Neden Esansiyeldir?
Köpekler, besinlerle aldıkları metiyonin ve sistein gibi sülfür içeren aminoasitlerden taurin sentezleyebilir. Bu nedenle taurin sağlıklı köpeklerde genel olarak esansiyel bir besin maddesi olarak kabul edilmez.
Kedilerde ise taurinin vücutta sentezlenme kapasitesi oldukça sınırlıdır. Taurin sentezinde görev alan bazı enzimlerin aktivitelerinin düşük olması nedeniyle kediler ihtiyaç duydukları taurinin yeterli miktarını kendileri üretemez ve taurini günlük beslenmeleriyle almak zorundadır.
Kedilerde taurin ihtiyacını artıran önemli faktörlerden biri de safra asidi metabolizmasıdır. Kediler safra asitlerini neredeyse tamamen taurin ile birleştirir. Taurinin bu süreçte kullanılması ve bağırsaklardan meydana gelen kayıplar, düzenli olarak besinlerle taurin alınmasını gerekli hale getirir.
Taurinin Vücuttaki Görevleri Nelerdir?
Taurin özellikle kalp, retina, beyin ve iskelet kası gibi dokularda yüksek miktarlarda bulunur. Proteinlerin yapısına doğrudan katılmasa da hücresel fonksiyonların devamlılığında önemli roller üstlenir.
Taurinin başlıca görevleri şunlardır:
- Normal kalp fonksiyonlarının sürdürülmesine katkıda bulunur.
- Retina yapısının ve normal görme fonksiyonlarının korunmasında rol oynar.
- Merkezi sinir sisteminin normal işleyişine katkı sağlar.
- Hücrelerde sıvı ve elektrolit dengesinin düzenlenmesinde görev alır.
- Hücresel kalsiyum dengesinde rol oynar.
- Safra asitleriyle birleşerek yağların ve yağda çözünen vitaminlerin sindirim ve emilim süreçlerine katkıda bulunur.
- Yavru gelişimi ve normal üreme fonksiyonlarında görev alır.
Kedi ve Köpeklerde Taurin Eksikliği Neden Olur?
Kedilerde taurin eksikliği özellikle yeterli ve dengeli şekilde formüle edilmemiş diyetlerin uzun süre tüketilmesi sonucunda ortaya çıkabilir.
Evde hazırlanan mamalar yalnızca kullanılan malzemelerin kaliteli olmasıyla dengeli hale gelmez. Tarifin kedinin protein, aminoasit, vitamin ve mineral gereksinimlerini doğru oranlarda karşılaması gerekir. Bu nedenle herhangi bir beslenme uzmanı veya veteriner hekim tarafından formüle edilmemiş ev yapımı diyetlerde besin maddesi eksiklikleri ortaya çıkabilir.
Hayvansal kaynakların yetersiz olduğu veya uygun şekilde desteklenmemiş vegan ve vejetaryen diyetler de özellikle kediler açısından ciddi beslenme yetersizliklerine yol açabilir.
Köpekler normal şartlarda taurini metiyonin ve sisteinden sentezleyebilse de bazı diyetlerin içeriği, aminoasitlerin sindirilebilirliği, metabolik farklılıklar ve bireysel veya ırksal özellikler taurin durumunu etkileyebilir. Bu nedenle köpeklerde taurin eksikliğinin nedeni her zaman yalnızca diyetteki taurin miktarı değildir.
Kedilerde Taurin Eksikliği Belirtileri
Uzun süreli taurin yetersizliği kedilerde ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
Bunların başlıcaları:
- Retina dejenerasyonu ve buna bağlı görme kaybı
- Dilate kardiyomiyopati ve kalp yetmezliği
- Üreme performansında azalma
- Yavruların gelişiminde bozukluklar
- Yavrularda nörolojik ve gelişimsel sorunlar
- Bağışıklık fonksiyonlarında bozulmalar
Özellikle retina ve kalp dokusu taurin eksikliğinden önemli ölçüde etkilenebilir. Uzun süre devam eden eksikliklerde gözde meydana gelen bazı hasarlar geri dönüşümsüz hale gelebilir.
Köpeklerde Taurin Eksikliği
Köpeklerde durum kedilerden farklıdır. Taurin köpekler için genel olarak esansiyel kabul edilmez çünkü sağlıklı köpekler sülfür içeren aminoasitlerden taurin sentezleyebilir.
Bununla birlikte bazı köpeklerde düşük taurin düzeyleri ile dilate kardiyomiyopati arasında ilişki gösterilmiştir. Bu durumun gelişmesinde beslenmenin yanı sıra ırk, genetik özellikler, aminoasit metabolizması ve taurinin vücuttaki kullanımını etkileyen başka faktörlerin de rol oynayabileceği düşünülmektedir.
Bu nedenle özellikle kalp hastalığı şüphesi bulunan köpeklerde taurin değerlendirmesi, veteriner hekimin gerekli gördüğü durumlarda tanısal incelemelerin bir parçası olabilir.
Taurin İhtiyacı Nasıl Karşılanır?
Kediler için hazırlanan diyetlerin yeterli miktarda taurin içermesi zorunludur. Taurin başta kalp ve retina sağlığı olmak üzere pek çok hayati fonksiyonun devamlılığı açısından önem taşır.
Kedi veya köpek için evde hazırlanan bir diyet uygulanacaksa yalnızca et, sebze veya diğer doğal içeriklerin bir araya getirilmesi yeterli değildir. Diyetin hayvanın yaşına, kilosuna, yaşam dönemine ve sağlık durumuna göre tüm besin maddelerini doğru oranlarda karşılayacak şekilde formüle edilmesi gerekir.
Taurin takviyesinin gerekli olup olmadığı ve kullanılacak miktar ise özellikle hastalık şüphesi bulunan hayvanlarda veteriner hekim değerlendirmesiyle belirlenmelidir.
